Veronica (4 februari)In de meeste kerken hangt nog de kruisweg, die het lijden van Jezus in beeld brengt. Hoewel we het niet terugvinden in de evangeliën, zegt de zesde statie: ’Veronica droogt Jezus’ aangezicht af’.
Veronica is sinds 1970 van de liturgische kalender verdreven, omdat er te weinig bewijzen zijn voor haar bestaan. Toch is er een oude traditie en heeft zij in het volksgeloof een belangrijke plaats ingenomen.
Zweetdoek
Op het moment dat Veronica, een vrouw uit Jeruzalem, volgens de legende het zwetend gezicht van Jezus met een doek afdroogde, bleef er een afdruk achter. Dit werd de ware afbeelding, de vera ikoon, van Jezus genoemd, waarvan de naam Veronica is afgeleid. De zweetdoek is in de St. Pieter te Rome terecht gekomen en de legende geeft hiervoor de volgende verklaring.
Toen keizer Tiberius ziek was geworden, liet hij zijn bode Volusianus op zoek gaan naar Jezus, van wie hij genezing verwachtte. Maar Jezus was al onder Pilatus ter dood gebracht. Wel ontmoette hij Veronica die in het bezit was van de zweetdoek. Ze ging samen met de bode naar de Romeinse keizer die bij het aanschouwen van de ware afbeelding van Jezus genezen werd. De zweetdoek is vanaf de Middeleeuwen zo populair geworden, dat hij ontelbare malen is gekopieerd en in de meeste kerken wordt afgebeeld.
Patrones
Legende en fantasie betekenen geen afbraak, maar een verlevendiging van het geloof. Zo heeft de doek bijgedragen tot de vrome overweging van Jezus’ lijden.
Veronica wordt vaak afgebeeld met de gespreide zweetdoek in haar handen. Vanwege deze doek werd zij de patrones van naaisters, wasvrouwen, wevers en textielhandelaars.
Toon Brekelmans
Kerkhistoricus