Gertrudis (17 maart)De heiligenkalender bestaat voor viervijfde uit mannen. Waren vrouwen dan minder gelovig, liefdadig en heilig? Zeker niet! Maar de kalender is een afspiegeling van de toenmalige mannenmaatschappij, waarin vrouwen een ondergeschikte positie hadden.
Gertrudis van Nijvel (België) speelde niettemin een belangrijke rol in de kerkgeschiedenis. Ze is niet zoals later gebruikelijk door Rome, maar door de adel en het gewone volk heilig verklaard.
Geertruidsminne
Ze werd in 626 geboren en stierf omstreeks 659. Al jong was ze abdis van het klooster te Nijvel dat ze met haar moeder had gesticht. Bekend is haar liefdadigheid voor weeskinderen, zieken en pelgrims, voor wie ze gasthuizen liet bouwen. Ze had grote belangstelling voor bijbel en liturgie en liet geleerde monniken en boeken uit Ierland overkomen.
De ’Geertruidsminne’ is een heildronk, gebruikelijk in de Middeleeuwen, als teken van vriendschap of verzoening. Vooral bij een afscheid dronken vrienden elkaar toe ter ere van Gertrudis om haar bescherming te vragen. Haar reliekschrijn te Nijvel beeldt het verhaal uit dat een berooide ridder een contract met de duivel sloot om nog zeven jaar in weelde te kunnen leven. Toen de duivel zijn ziel kwam opeisen, dronk hij de Geertruidsminne, waardoor hij van zijn helse vijand werd bevrijd.
Tegen muizenplagen
Twaalf kerken in Nederland zijn aan Gertrudis toegewijd. Gewoonlijk wordt ze afgebeeld als abdis met staf, waartegen muizen omhoog lopen. Eén van de verhalen over haar vertelt namelijk dat muizen haar bij het spinnen voortdurend lastig vielen. Maar na een innig gebed verdwenen zij voorgoed. Zo werd ze de beschermheilige tegen muizenplagen.
Vanwege haar liefdadigheid vernoemde men veel zieken- en pelgrimshuizen naar haar. Vandaar dat ze soms ook wordt voorgesteld met het model van een gebouw in haar hand.