Martinus van Tours (11 november)Martinus (of Maarten) is als heilige tot ver buiten zijn geboorteland Frankrijk populair. Hij werd omstreeks 316 geboren en kreeg een opvoeding als ridder, waarna hij in het Romeinse leger in Gallië diende.
Op een winterdag kwam hij bij de stadspoort van Amiens. Daar zat een halfnaakte bedelaar, die geld vroeg. Martinus had geen geld, maar pakte zijn zwaard, sneed zijn mantel doormidden en gaf de helft aan de bedelaar.
Mantel
Kort daarop had Martinus een droom. Hij zag Christus, bekleed met zijn mantel. Christus zei: "Hoewel je nog niet eens gedoopt bent, heb je mij deze mantel gegeven." Deze veelvuldig afgebeelde gebeurtenis maakte Martinus bekend als 'de milde Sint Maarten'.
Na zijn doop leefde hij als kluizenaar en werd daarna tot bisschop van Tours gekozen. Vandaar dat hij vaak als bisschop wordt afgebeeld.
Sint Maarten in Nederland
De eerste kerk in Utrecht werd gesticht door de Franken en had Sint Maarten als patroon: Martinus was beschermheilige van de Frankische koningen. Nog steeds is de dom in Utrecht een Maartenskerk, één van de vele in Nederland. Er zijn ook gebruiken die zijn herinnering levend houden. In Noord-Holland gaan kinderen op 11 november 's avonds langs de deuren met een (zelfgemaakte) lampion en zingen:
Hier woont een rijk man, die veel geven kan. Lang zal hij leven, zalig zal hij sterven, ’t hemelrijk beërven. Geef mij een appel of een peer, ik kom het hele jaar niet weer.
Sint Maarten is ook patroon van de ganzen: de ganzentrek naar warmere streken begint omstreeks zijn naamdag. Maar hij hielp ze van de wal in de sloot. In sommige streken stond immers op zijn feestdag de Sint-Maartensgans op het menu. Tenslotte kan hij ook het weer te voorspellen. Een volksspreuk zegt: "Is er met Sint Maarten nog loof aan de bomen, zo moogt ge van een lange winter dromen."
U. Kollaard
Museum Catharijneconvent